Meer informatie over data recovery (gegevens herstel) van een USB-stick of geheugenkaart.

Er zijn verschillende soorten computer geheugen. Geheugen wordt gebruikt om informatie op te slaan, bijvoorbeeld documenten, muziek bestanden of foto's.

RAM geheugen

De computer zelf gebruikt RAM (Random Access Memory) geheugen, random access (willekeurige toegang) betekent dat dit type geheugen kan worden beschreven en ook weer gelezen. Dit geheugen wordt door de pc gebruikt voor tijdelijke opslag van programma's, bestanden en andere gegevens. Zolang de computer aanstaat is dit geheugen beschikbaar, na het uitzetten van de pc is alle informatie uit dit type geheugen verdwenen.

Flash geheugen

Rond 1980 werd door Dr. Fujio Masuoka, toen werkzaam bij Toshiba, het flash geheugen uitgevonden. Vanaf 1995 verschenen de eerste commerciële producten (geheugenkaarten) die flash geheugen gebruikten.

Flash geheugen gedraagt zich hetzelfde als RAM geheugen, er kunnen bestanden worden opgeslagen en ook weer teruggelezen. Het grote verschil is dat de inhoud bewaard blijft ook als het geheugen niet in gebruik is. Bekende voorbeelden zijn de geheugenkaart uit de mobiele telefoon of digitale camera, de USB stick en de SSD (Solid State Drive).

Een traditionele harde schijf bevat draaiende platen (platters) en snel bewegende armen met koppen (heads) om gegevens te lezen en schrijven. De schijf is dus zoals alle mechanische apparaten gevoelig voor storingen en bij langer gebruik zal ook slijtage optreden (zie ook reparatie harde schijven). Een SSD bevat geen bewegende onderdelen, is sneller en gebruikt minder energie.

Levensduur flash geheugen

Er is echter één nadeel aan flash geheugen (leveranciers van producten met flash geheugen "vergeten" dit onderwerp vaak te vermelden): een geheugencel kan maar een bepaald aantal malen worden beschreven en is daarna niet meer bruikbaar. Voor flash chips van goede kwaliteit is dit 100.000 keer of hoger en er zijn ook (duurdere) typen flash chips met een 5 - 10 maal hogere waarde. Maar om betrouwbare werking te garanderen zijn speciale maatregelen genomen.

De controller

Intern bestaat elk apparaat dat flash geheugen gebruikt uit de geheugen chip(s) en een controller. Deze controller regelt het doorgeven van de gegevens van en naar de geheugenchips. De geheugenchip(s) worden in het apparaat door de controller verdeeld in blokken. In het plaatje zijn maar 3 blokken getekend, in werkelijkheid zijn dit er veel meer. Intern wordt door de controller bijgehouden hoe vaak ieder blok is beschreven en op die manier wordt ervoor gezorgd, dat alle blokken gelijkmatig worden gebruikt, zodat het risico van een falende geheugencel kleiner wordt. Als er maar één geheugencel in een blok defect is, wordt het hele blok onbruikbaar. Er zijn ook een aantal reserve blokken, die bij problemen kunnen worden ingezet. Deze techniek heet "wear leveling" (slijtage beperking).

Data recovery

Bij data recovery (gegevensherstel) van een apparaat dat flash geheugen gebruikt is er een probleem als de controller defect is of niet goed werkt. Alleen de controller "weet" in welke blokken de bestanden staan (een bestand kan over meerdere blokken verdeeld zijn). Bij een defect aan de controller is deze informatie dus niet of maar gedeeltelijk beschikbaar.

Bij een traditionele (mechanische) harde schijf kan indien mogelijk sector voor sector worden gelezen worden om mogelijk de gegevens op die manier te herstellen. Zelfs al zijn we in staat de losse flash geheugen chips te lezen, vinden we alleen maar fragmenten van bestanden, zonder de informatie over wat er bij elkaar hoort. Elke controller, zowel van kleine flash apparaten (geheugenkaart, USB stick) en SSD is uniek en behandelen de gegevens anders. De fabrikant van de controller gebruikt daarnaast ook allerlei hardware en software trucs om het apparaat beter en (vooral bij SSD's) sneller te maken, maar om te weten te komen hoe dat voor die controller werkt is ongeveer hetzelfde als Coca Cola om hun recept vragen.

Er is maar één goed advies om de kans op verlies van gegevens van een opslag (niet alleen op flash gebaseerd) apparaat te beperken : regelmatig backups maken.

  Wat is een botnet en hoe gevaarlijk is dat?