In paniek door het verlies van foto's en andere belangrijke documenten en gaat men vaak zelf of met hulp van een handige kennis na een uurtje "googelen" aan de slag met allerlei (meestal gratis) software of andere adviezen om te proberen de schijf te repareren. Bij data recovery is de eerste actie zoveel mogelijk bestanden te redden zonder de inhoud of instellingen van de schijf te veranderen, daarna kan pas indien mogelijk worden geprobeerd een reparatie uit te voeren.
Data recovery is een vak en als de verloren gegevens belangrijk voor u of uw bedrijf zijn moet u zeker niet gaan experimenteren met een kapotte schijf.
Hieronder een korte lijst van de meest bekende (en vaak erg gevaarlijke) suggesties.
Gebruik programma xxx om fouten in de disk te herstellen
Er zijn veel programma's, waarmee harde schijven gecontroleerd en hersteld kunnen worden. Als het belangrijk is om de gegevens van de schijf te redden (data recovery), ga dan niet onmiddellijk aan de slag met dit soort software, ze veranderen de inhoud van de schijf en bij ernstige schijffouten kan dit de bestanden voorgoed ontoegankelijk maken.
Het eerste doel van data recovery is altijd zoveel mogelijk gegevens van de schijf te redden, pas daarna kan een poging tot reparatie worden gedaan.
Voer Windows schijfcontrole (chkdsk) uit
Even gevaarlijk als andere programma's voor schijf herstel. Ook hiermee wordt de inhoud van de schijf veranderd en kan data recovery onmogelijk maken.
In de vriezer
In een ver verleden waren er harde schijven die konden vastlopen als ze te heet werden. Het verhaal gaat dat als deze schijf werd gekoeld, het nog mogelijk was om snel de data te kopiëren voordat hij er echt mee stopte.
Bij het uit de diepvries halen van de schijf ontstaat condens op de printplaat met elektronica en hierdoor kan kortsluiting of andere schade ontstaan. Ook in de schijf zal condens op de platen (platters) ontstaan, die mogelijk een "head crash" of corrosie kan veroorzaken.
Schijf open maken
Harde schijven worden in laboratoria (cleanroom) gefabriceerd, omdat de lucht in een harde schijf maar een beperkte hoeveelheid stofdeeltjes mag bevatten.
Wie een harde schijf aan de keukentafel openmaakt, vergroot de kans op een "head crash" door stof, vocht, vet of condens. Als daarna data recovery nog mogelijk is, wordt dat in ieder geval een erg kostbare operatie (zie).
Het "naaldje" doet raar
Veel mensen denken dat aan het einde van de snel bewegende arm een "naaldje" zit, zoals bij een grammofoon. In werkelijkheid zit aan de arm een magnetische lees/schrijf kop, die op een fractie van een micrometer boven het oppervlak van de plaat zweeft, maar deze niet mag raken.
Proberen deze arm met de hand te verplaatsen zorgt ervoor dat de plaat wordt geraakt en veroorzaakt vrijwel zeker een "head crash".
Platters wisselen
Er wordt ook veel geschreven over het overzetten van de platters (platen) van een defecte schijf naar een werkende (donor), om zo de data daarvan te kunnen lezen. Sommige harddisks hebben maar één platter en dan is dit in theorie mogelijk, maar zonder cleanroom en ervaring met dit soort reparaties is de kans op mislukken erg groot en eindigt het avontuur met twee kapotte schijven.
Bestaat de schijf (zoals de meesten) uit meerdere platters, dan kan dit alleen met speciaal gereedschap, die alle platters vastzet. Verschuift één van de platters ook maar een fractie van een millimeter te opzichte van de anderen zal de schijf niet meer werken en dit is nooit meer te herstellen.
Printplaat wisselen
Het wisselen van de printplaat zou in sommige gevallen kunnen werken, maar dan moet de printplaat identiek zijn en uit dezelfde serie, uit dezelfde fabriek en productie-batch, want zelfs 14 dagen verschil kan er al voor zorgen dat het niet werkt.
Gevallen of gestoten
Vaak veroorzaakt het laten vallen of hard stoten van een harde schijf een "head crash", maar als de schijf nog werkt is de kans groot dat door de schok toch kleine beschadigingen zijn ontstaan op het oppervlak van de schijf. Hierdoor zijn minuscule deeltjes losgeraakt die op termijn de schijf ernstiger zullen beschadigen.
In het begin lijkt alles normaal, maar na verloop van tijd (dat kan soms maanden duren) zullen zich waarschijnlijk steeds meer lees- en schrijffouten voordoen met verlies van bestanden tot gevolg. Maak dus regelmatig backups op een ander medium of nog beter: vervang de schijf voordat er problemen optreden.
Terug tikken
Als een harde schijf een tikkend geluid maakt, is dat vaak een indicatie dat de lees/schrijf kop is gecrashed (head crash). Eén of meerdere de koppen hebben dan de en zijn daardoor kapot gegaan. Vergelijk het met een kapotte pick-up naald, die over het vinyl krast en zo de lp beschadigt. De tip om de schijf met een klap op tafel te slaan of op een andere manier te stoten of hardhandig te bewerken (even terug tikken) helpt echt niet, de schijf is fysiek defect.
Snel uit- en aanzetten
Het snel uit- en aanzetten van de harde schijf zou volgens de verhalen het tikken moeten oplossen. Hierbij geldt hetzelfde als bij "terug tikken": als een harde schijf tikt, betekent dit meestal dat de lees/schrijf kop fysiek kapot is. Het snel uit- en aanzetten levert in dat geval alleen het risico op meer schade op.
Extern aansluiten
Veelgehoord is ook dat u kunt testen of een harde schijf defect is, door hem aan te sluiten via een externe (USB) behuizing en te kijken of hij dan nog benaderbaar is. Het direct aansluiten van de schijf aan een pc werkt niet alleen veel sneller, maar biedt ook veel meer reparatie en recovery mogelijkheden, als tenminste de juiste software wordt gebruikt.
Als de schijf afkomstig is uit een NAS, werkt deze meestal met een variant van Linux en de schijf uit een NAS direct of via USB op een Windows pc aansluiten werkt niet. Windows herkent schijven met een Linux bestandssysteem niet.
Zonder voldoende kennis over data recovery experimenteren met een gecrashte harde schijf levert vrijwel zeker meer schade op en kan uw data voorgoed ontoegankelijk maken. Maar het is dan in ieder geval wel gratis!
Data recovery is een vak en als u op internet zoekt vindt u meestal hoge kosten of "prijzen op aanvraag". Wij doen niet geheimzinnig en werken tegen een redelijk uurtarief. Bereken hier zelf een indicatie van de kosten.
Hoe betrouwbaar is een opslag medium?
