Computer opstart problemen

De stappen

Het niet opstarten van een pc of opstarten met foutmeldingen wordt vaak veroorzaakt door een probleem met de harde schijf. Bij herhaalde pogingen om op te starten bestaat de kans dat daarbij uw eigen bestanden worden beschadigd en herinstallatie zal vrijwel zeker mislukken.
Ook kan daardoor de pc of laptop gewoon opstarten, maar na enige tijd reageert Windows niet meer en is de enige mogelijkheid opnieuw opstarten met de aan/uit knop.
Bedenk eerst of er belangrijke bestanden op de schijf staan, voordat u (via internet) aangeraden instellingen wijzigt, Windows opnieuw installeert, repareert of software gebruikt die de inhoud van de schijf verandert. Hiermee verkleint u de kans op de mogelijkheid van het herstellen van uw gegevens (zie data recovery).
In ieder geval eerst proberen een backup van uw eigen bestanden te maken. Daarvoor kan de computer worden opgestart met een andere harddisk of een speciale opstart CD of DVD (niet de Windows installatie CD/DVD), mogelijk kan de schijf op die manier worden benaderd en uw belangrijke bestanden worden gekopieerd.
Er zijn via internet veel fabeltjes in omloop over het zelf repareren en herstellen van een harde schijf.

Controleer bij opstart problemen de volgende stappen (klik op de afbeeldingen voor een vergroting).
Stap 1 t/m 3 gaan alleen over de hardware van de computer en hebben niets te maken met Windows of een ander besturingssysteem.

Print deze pagina (gebruik hiervoor de "Print" knop links onderaan de pagina), zodat u de beschreven stappen zelf kunt controleren.

Deze video toont een geopende harde schijf, terwijl door de gebruiker allerlei bewerkingen worden uitgevoerd. De lees/schrijf koppen, gemonteerd aan het einde van de bewegende arm, zweven op een paar micrometer boven de draaiende plaat, maar mogen deze niet raken.
Open niet uw eigen schijf, die zal hierna vrijwel zeker door stof onbruikbaar worden.

Stap 1: Computer aanzetten

Als er bij het aanzetten niets gebeurt dus geen geluid van ventilator(s) en geen brandende lampjes, controleer dan alle aansluitingen. Als alles goed is aangesloten is er waarschijnlijk een probleem met de voeding van uw pc. Deze voeding zet de netspanning om in alle voor de computer benodigde spanningen en signalen. Bij een kortsluiting in één van de onderdelen van de pc zal door de beveiliging in de voeding bij het aanzetten ook niets gebeuren.

Bij een laptop verzorgt de (externe) voeding het opladen van de accu (batterij) en wordt meestal aangegeven door een indicatie lampje. Als deze voeding defect is of als er een ander probleem met het opladen is, zal de accu leeg raken en de laptop dus niet meer opstarten.
Probeer de accu te verwijderen en de adapter aan te sluiten, de laptop moet nu gewoon zonder accu opstarten.

Start de pc wel op maar verschijnt er geen beeld kan mogelijk de video kaart in de pc of het beeldscherm defect zijn. Bij een laptop kan vaak een extern beeldscherm worden aangesloten om dit te controleren.

Stap 2: Opstart scherm

Dell opstart scherm

Bij het aanzetten van de computer wordt een opstart scherm weergegeven van het BIOS. Het BIOS is een onderdeel van de hardware van de computer en heeft dus niets te maken met Windows of een ander besturingssysteem. Het BIOS controleert de werking van een groot aantal onderdelen zoals het geheugen, toetsenbord, muis, beeldscherm adapters en opslagmedia (CD/DVD drives en harde schijven) en zorgt voor de juiste instellingen daarvan.

Dit scherm bevat vaak een logo van de fabrikant en is dus is per pc verschillend (in het voorbeeld een Dell pc). Soms ontbreekt het logo en wordt in het opstartscherm alleen maar tekst weergegeven. Het BIOS kan ook beveiligd zijn, zodat eerst een wachtwoord moet worden ingegeven (wachtwoord kwijt?).

Er zijn meerdere leveranciers van de BIOS chip in de computer. Per merk zijn de functie toetsen anders, maar meestal kunt u door het indrukken van de functietoetsen F2, F12 of de "DEL" toets in het instelling menu van het BIOS komen. Welke toets u moet gebruiken wordt meestal ergens in het opstart scherm weergegeven en heeft dus niets te maken met de versie van Windows of ander besturingssysteem dat op de computer geïnstalleerd is.

Omdat er vele merken en versies van een BIOS zijn kunnen we hier niet de werking van alle functie toetsen weergeven. Raadpleeg daarvoor (via internet) de documentatie van uw pc of moederbord. Op deze pagina vindt u links naar de websites van een aantal fabrikanten.

De enige functietoets die met Windows wordt gebruikt is F8 en bij het indrukken van deze toets onmiddellijk na het opstartscherm van het BIOS kan daarmee de opstart van Windows worden ingesteld (zie stap 5).

Soms biedt het opstart scherm (vaak via functietoets F11) ook de mogelijkheid om de computer weer in de originele staat te herstellen. Maak eerst een backup en lees de waarschuwing bovenaan deze pagina over herinstallatie.
Dit betekent dus ook dat daarmee alle eigen bestanden, programma's en instellingen zijn verdwenen, de computer is hierna weer in de staat zoals u hem kocht.
Als dit per ongeluk toch is uitgevoerd zet dan de computer onmiddellijk uit, waarschijnlijk zijn de meeste gegevens nog terug te halen via data recovery.

Het BIOS geeft meestal een korte pieptoon als alle tests goed zijn afgerond.
Als er meerdere pieptonen hoorbaar zijn kan dat betekenen dat er een defect is aan een onderdeel van de hardware van de pc. Controleer ook of het toetsenbord en de muis goed zijn aangesloten.

Stap 3: BIOS

Het BIOS scherm

Eenmaal in het BIOS kunnen alle instellingen van het systeem worden bekeken. Ook hier verschilt het scherm en de mogelijkheden per merk, maar ergens (meestal op de eerste pagina) staan de door het BIOS herkende harddisk(en).

Omdat er vele merken en versies van een BIOS zijn kunnen we hier niet alle mogelijke instellingen weergeven. Raadpleeg daarvoor (via internet) de documentatie van uw pc of moederbord. Op deze pagina vindt u links naar de websites van een aantal fabrikanten.

Met de pijltjes toetsen kunt u in het menu kiezen en bevestig uw keuze met de "Enter" toets.
Controleer of in het BIOS de opstart schijf (waarvan Windows opstart) wordt herkend. Meestal kunt u dit menu weer verlaten door (meerdere malen) op "Esc" te drukken.

Als hier de opstart schijf niet bij staat is er een ernstig probleem met deze schijf en zal uw pc dus ook niet opstarten. Als de schijf niet door het BIOS wordt herkend kan misschien een hardware reparatie worden uitgevoerd.

Verander niets in de instellingen, waarvan u niet weet wat ze doen. Het gevolg kan zijn dat er problemen in Windows ontstaan of Windows zelfs helemaal niet meer opstart. Als de computer heeft gewerkt en plotseling problemen vertoont, ligt dat vrijwel zeker niet aan de BIOS instellingen, tenzij er instellingen veranderd zijn bijvoorbeeld door een lege batterij.

Het BIOS biedt geen mogelijkheden om gegevens te herstellen (zie data recovery).
Pas nadat het BIOS zijn werk heeft gedaan wordt geprobeerd het besturingssysteem te laden.

BIOS problemen

De instellingen van het BIOS blijven behouden, ook als de computer uit staat. Daarvoor zit op het moederbord een batterijtje, dat de BIOS chip jarenlang van spanning voorziet.

Als de batterij leeg is worden alle BIOS instelling teruggezet naar standaard (default) waarden en ook dat kan de oorzaak zijn van opstart problemen. Dit is gemakkelijk te controleren, omdat in het BIOS ook de datum en tijd worden bijgehouden. Als dit niet meer klopt (komt bij oudere computers vaak voor), probeer dan deze batterij te vervangen, daarna moeten de instellingen in het BIOS worden gecontroleerd en eventueel aangepast.

Voor het opstarten kunnen de volgende meldingen verschijnen:

Schijf fout

Schijf leesfout

Eerst wordt gecontroleerd of de harde schijf waarvan Windows moet starten leesbaar is. Als er een ernstig probleem met de opstart schijf is, wordt dit aangegeven door een scherm met de tekst "Schijf leesfout", "Disk read error" of "I/O error" en een melding over opnieuw starten met de toets combinatie Control-Alt-Delete. De oorzaak hiervan kan zijn een verkeerde instelling in het BIOS, een hardware of software probleem met harde schijf of andere onderdelen van de computer. Mogelijk is dit te repareren of zijn via data recovery uw eigen bestanden nog te redden.

Als er een melding verschijnt over het ontbreken van een opstart medium (boot medium) kan dat betekenen dat er een verkeerde instelling in het BIOS is of dat de opstart schijf ernstig beschadigd is. Mogelijk zijn in het laatste geval via data recovery uw eigen bestanden nog te redden.

Bij een defect aan de harde schijf zal proberen om Windows opnieuw te installeren ook mislukken en mogelijk de schade aan de schijf vergroten. Maak eerst een backup en lees de waarschuwing bovenaan deze pagina over herinstallatie.

Er kan ook een melding over de functietoets F1 en/of F2 (SMART error) worden gegeven. Meestal betekent dit dat de schijf op korte termijn ernstige problemen zal krijgen. Maak zo snel mogelijk een backup van uw eigen bestanden en vervang de schijf. Wij kunnen voor u een exacte kopie maken (clone), zodat u niet alles opnieuw hoeft te installeren (zie disk kopie).

Bestandsfout

Bestand mist of is beschadigd

Er kan ook een melding verschijnen zoals in de afbeelding hiernaast (dit is een melding zoals die wordt weergegeven in de Engelstalige versie van Windows Vista, bij andere Windows versies is de tekst uiteraard anders).

Als in de melding de tekst voorkomt dat een bepaald bestand niet kon worden gevonden ("missing") of dat dit bestand beschadigd ("corrupt") is.

Oorzaken hiervan kunnen zijn:

  • De harde schijf heeft een hardware of software probleem.
  • Het betreffende bestand is per ongeluk gewist.
  • Door een gebruikersfout of een fout in Windows is het bestand beschadigd.

Mogelijk is dit te repareren of zijn via data recovery uw eigen bestanden nog te redden

De in dit scherm aangeraden mogelijkheid om Windows te repareren kan fout gaan bij een defect aan de harde schijf, lees de waarschuwing bovenaan deze pagina over herinstallatie.

Schijf controle (Check disk)

Schijf controle

Er kan een melding verschijnen zoals in de afbeelding hiernaast, waarin wordt gevraagd een schijf te controleren op fouten (dit is de melding zoals die wordt weergegeven in Windows XP). Dit kan worden veroorzaakt doordat Windows niet juist is afgesloten, of dat door een andere software fout de schijf is beschadigd.

 De in dit scherm aangeraden mogelijkheid om het bestandssysteem te repareren kan fout gaan bij een defect aan de harde schijf. De inhoud van de schijf wordt hiermee gewijzigd, waardoor de mogelijkheid van volledige data recovery wordt beïnvloed.
Als deze melding iedere keer bij het opstarten verschijnt, kan de harde schijf een hardware of software probleem hebben dat niet door Windows schijfcontrole kan worden opgelost. Mogelijk is dit te repareren of als u bestanden mist, zijn via data recovery deze bestanden mogelijk nog te redden.

Windows keuze scherm

Boot keuze scherm

Als bij het opstarten een keuze wordt geboden om op te starten met twee (of meer) versies van Windows met dezelfde naam, heeft u waarschijnlijk Windows opnieuw geïnstalleerd zonder eerst de oude versie te verwijderen. Daardoor kunnen ook uw eigen bestanden en instellingen zijn verdwenen (zie data recovery).

Het kan ook bewust gedaan zijn om een "multi-boot" systeem te maken, waarmee u bijvoorbeeld kunt kiezen om op te starten met verschillende versies van Windows (XP, Vista of Windows 7).

Stap 4: Windows start op

Windows 7 opstart scherm

Het opstarten van Windows is te herkennen aan het scherm met het logo (afhankelijk van de versie) en een indicator die aangeeft dat Windows wordt geladen (het voorbeeld is het scherm van Windows 7).

 Als het beeld verdwijnt tijdens het opstarten zijn mogelijk de drivers voor de video kaart beschadigd. Probeer in "veilige modus" op te starten (zie stap 5).

Tijdens het opstart proces kan plotseling een blauw scherm met allerlei technische informatie worden weergegeven.

BSOD (Blue Screen Of Death)

BSOD - Blue Screen Of Death

Het scherm in het voorbeeld is willekeurig, de tekst is informatie over het probleem. In ieder geval betekent het dat er een probleem is waardoor Windows niet verder kan opstarten. De STOP code geeft meer informatie over de oorzaak van het opstart probleem.

Afhankelijk van de instellingen kan dit scherm heel snel weer verdwijnen, waarna de computer vanzelf opnieuw opstart en dit proces wordt eindeloos herhaald.

Dit kan betekenen dat:

  • De harde schijf een hardware of software probleem heeft.
  • Er bestanden zijn verdwenen of beschadigd (kan ook door een virus worden veroorzaakt).
  • Eén of meerdere drivers ontbreken of zijn beschadigd.

Mogelijk is dit te repareren of zijn via data recovery uw eigen bestanden nog te redden. Lees ook de waarschuwing bovenaan deze pagina over herinstallatie en maak een backup!!

Stap 5: Veilige modus

Windows kan mogelijk nog worden opgestart in "Veilige modus". Hierbij worden alleen de standaard modules van Windows geladen en niet alle voor de hardware benodigde drivers.

Veel voorkomende klachten met beschadigde of ontbrekende drivers zijn:

  • Beeldscherm valt uit tijdens het opstarten.
  • Opstarten duurt erg lang.
  • De computer reageert niet meer tijdens het opstarten.
F8 menu

Om in veilige modus op te starten, druk zodra het opstart scherm van stap 1 verdwijnt een aantal malen op de functie toets F8. Een menu zoals in de afbeelding (Windows XP) zal worden weergegeven en ga met de pijltjes toeten naar "Veilige modus" (Safe Mode) en bevestig dit met "Enter" (bij sommige versies moet dit twee maal gebeuren).

Als de pc nu wel opstart (veel dingen werken niet en het scherm ziet er anders uit dan normaal), is de fout zeer waarschijnlijk een beschadigde of afwezige driver. Zie verder op de pagina met software tips .

Beeldscherm valt uit

Als het beeld verdwijnt tijdens het opstarten zijn mogelijk de drivers voor de video kaart beschadigd. Probeer in "veilige modus" op te starten (zie stap 5).

Computer reageert niet meer

De pc of laptop start gewoon op, maar na enige tijd reageert Windows niet meer (ook de muis en het toetsenbord doen niets meer). Dit betekent vrijwel zeker een probleem met de harde schijf. Lees ook de waarschuwing bovenaan deze pagina over herinstallatie en maak een backup!!

Het opstarten duurt lang?

In het BIOS kan vaak ook gekozen worden voor een complete test van het intern geheugen bij het opstarten. Afhankelijk van de hoeveelheid geïnstalleerd geheugen kan zo'n test vrij lang duren en kan in het BIOS worden ingesteld deze test over te slaan.

Een andere mogelijkheid is dat er veel achtergrond taken worden uitgevoerd bij het opstarten van Windows. Voor Windows XP kies Uitvoeren, voor Vista en Windows 7 kies Zoekopdracht en type "msconfig" (zonder de aanhalingstekens) en bevestig dit met "Enter".

U vindt nu in de tabbladen "Services" en "Opstarten" alle dingen die bij het opstarten worden geladen en kunt deze eventueel ook uitschakelen. Sommige services zijn noodzakelijk voor de goede werking van Windows, dus schakel alleen dingen uit waarvan u weet dat ze niet echt nodig zijn.

Ook met het programma "ccleaner" kunt u dit eenvoudig wijzigen (zie downloads).

Computer gaat vanzelf uit

Meestal wordt dit veroorzaakt door een probleem met de koeling (zie reparatie).

Bel 06 55886641 voor een afspraak of gratis advies.

EFI

EFI (Extensible Firmware Interface) is de opvolger van het BIOS. EFI kan beter omgaan met nieuwe hardware en is eevoudig uit te breiden of aan te passen. Er is een aparte pagina over EFI.

Laat deze regel staan
Bij een stan­daard instal­latie en instel­ling van Windows is er op de opstart­schijf (meestal C:) een map "Documents and Settings" aanwezig (in Windows Vista of Windows 7 is dit "Gebruikers" of "Users").
 
In deze speciale Windows map bevin­den zich het Bureaublad en de documenten mappen van alle gebrui­kers van het systeem.
 
Ook worden hier alle instel­lin­gen per gebrui­ker van de geïn­stal­leerde program­ma's opge­slagen, dus ook alle instel­lingen, adres­sen en e-mails van Outlook, Outlook Express of Windows mail.
 
Het is daarom aan te raden van deze map een backup of kopie op een ander medium (harde schijf, CD, DVD, etc.) te maken.
Een bestu­rings­sys­teem (Engels: operating system of afge­kort OS) is een pro­gramma (meestal een geheel van samen­wer­kende pro­gramma's) dat na het opstar­ten van een com­puter in het geheu­gen gela­den wordt en dat de func­tiona­li­teiten biedt om andere pro­gramma's uit te kun­nen voeren.
 
De meest bekende besturings­systemen zijn Windows (Microsoft), Linux en MacOs (Apple).
De koppen (heads) van een hard­disk kunnen de infor­matie die op de ma­gne­tische laag op de schijf (platter) staat schrijven en lezen. Zij zweven op een lucht­kus­sen vlak boven de schijf, maar mogen het opper­vlak niet raken.
 
Als dit gebeurt noemt men dit een "head crash" en vaak wordt daar­door de mag­ne­ti­sche laag en dus de daar­in opge­slagen infor­ma­tie defi­ni­tief bescha­digd.
 
  
Een videokaart of gra­fis­che kaart is de scha­kel tus­sen een com­pu­ter en het beeld­scherm. Bij som­mige pc's is de video kaart geïn­te­greerd op het moe­der­bord, maar bij zwaar­dere sys­te­men is dit een aparte insteek kaart.
 
Speciale video kaarten voor het spe­len van com­pu­ter spel­len heb­ben mees­tal aparte koe­ling nodig door een inge­bouwde ven­ti­lator.
Het BIOS (Basic Input Output System) is soft­ware die een com­puter gebruikt om op te starten en bevindt zich in een inge­bouwde geheu­gen­chip en heeft dus niets te maken met Win­dows of een an­der bestu­rings­sys­teem.
 
Bij het aanzet­ten van de pc voert deze instruc­ties uit die in dit geheu­gen staan, waar­onder het testen van de hard­ware (ook de harde schijf) en rand­appara­tuur. Pas als deze tests met suc­ces zijn uitge­voerd wordt het bestu­rings­systeem (bij­voor­beeld Windows) van de harde schijf opge­haald en opge­start.
 
Het BIOS biedt ook de mogelijk­heid de com­puter te bevei­ligen met een wacht­woord, dat moet worden inge­geven voor­dat het sys­teem opstart.
Een moeder­bord (ook wel systeem­bord of main­board of kort­weg mobo genoemd) is een print­plaat met elek­tro­nica waarop een aan­tal andere (insteek-) print­platen gemon­teerd kun­nen wor­den. Op het moeder­bord zit de pro­ces­sor, sleuven voor het geheu­gen, aan­slui­tin­gen voor harde schij­ven en CD/DVD sta­tions en alle aan­slui­tin­gen die aan de achter­kant van de pc zitten.
 
Insteek­kaar­ten kun­nen bijvoor­beeld zijn kaar­ten voor aan­stu­ring van het beeld­scherm, het net­werk of de luid­spre­kers. Tegen­woor­dig zijn deze fun­cties mees­tal geïn­te­greerd in het moeder­bord, zodat extra insteek kaar­ten niet nodig zijn.
Data recovery betekent het terug­halen van verloren gege­vens van een harde schijf, USB stick, floppy disk, ZIP disk, CD of DVD.
 
Het kan zijn dat bestan­den per ongeluk zijn weg­gegooid, het medium is gewist (geformat­teerd) of door een soft­ware of hard­ware prob­leem bestan­den lijken te zijn ver­dwe­nen.
 
Ook bij een her­in­stal­latie van Windows of het uit­voe­ren van "systeem herstel" met een CD of DVD kunnen van het bureau­blad of op de opstart­schijf uw eigen docu­men­ten niet meer zicht­baar zijn.
Een driver (stuur­programma) is een specifiek stuk soft­ware dat een verbin­ding legt tussen de hard­ware en het bestu­rings­sys­teem (bijvoorbeeld Windows).
 
Het stuur­pro­gramma zorgt ervoor dat bij het ontwik­kelen van program­ma's geen reke­ning gehouden hoeft te worden met de gebruikte hard­ware. Op een uni­forme manier kan het programma het bestu­rings­systeem aanspre­ken. Het bestu­rings­sys­teem spreekt vervolgens de hard­ware aan via het stuur­programma.
 
Voorbeeld: een pro­gramma geeft de opdracht "print", het bestu­rings­sys­teem stuurt nu via de drivers de juiste com­mando's naar de printer om die opdracht uit te voeren.
Trefwoorden: computer hardware software windows starten opstarten aanzetten pc laptop tip beeldscherm bios bsod fuctie toets recovery herstel the hague